Keltisch jaarfeest: Samhain (halloween - 31 okt)
Samhain 31 oktober;
de betekenis van het Keltische jaarfeest van loslaten en de donkere tijd,
wanneer de sluier dun wordt...
Wanneer de laatste bladeren van de bomen vallen en de dagen merkbaar korter worden, breekt Samhain aan. Binnen het Keltische jaarwiel markeert dit jaarfeest de overgang van de lichte naar de donkere helft van het jaar. Samhain wordt traditioneel gevierd van de avond van 31 oktober tot 1 november.
Hoewel veel mensen deze periode vooral kennen van Halloween, ligt de oorsprong veel verder terug. Samhain is een eeuwenoud natuurfeest dat draait om de cyclus van leven, dood en wedergeboorte. Het is een moment waarop de oogst is binnengehaald, de natuur zich terugtrekt en er ruimte ontstaat voor bezinning.
Wat betekent Samhain eigenlijk?
Het woord Samhain komt uit het Oud-Iers en betekent waarschijnlijk iets als het einde van de zomer. Voor de Keltische volkeren vormde dit geen einde, maar juist een nieuw begin. Het landbouwseizoen was afgerond, het vee werd teruggebracht naar de winterweiden en mensen bereidden zich voor op de donkere maanden.
In tegenstelling tot onze moderne kalender, waarin een nieuw jaar begint op 1 januari, volgden de Kelten het ritme van de natuur. Een nieuwe cyclus begon niet met het licht, maar juist vanuit de donkerte. Vanuit rust, stilte en de onzichtbare processen die zich onder de oppervlakte afspelen.
Dit idee zien we nog steeds terug in de natuur. Want voordat er nieuw leven kan ontstaan, is er eerst een periode van verstilling nodig. Bollen overwinteren onder de grond, bomen laten hun bladeren los en veel dieren trekken zich terug. Samhain herinnert ons eraan dat ook rust een essentieel onderdeel is van groei.
De sluier tussen de werelden
Een van de bekendste aspecten van Samhain is het oude geloof dat de sluier tussen de wereld van de levenden en die van de doden tijdens deze nacht dunner is dan anders.
In verschillende Keltische tradities geloofde men dat voorouders gemakkelijker bezocht konden worden of dat hun aanwezigheid sterker voelbaar was. Daarom werden er vuren ontstoken, plaatsen aan tafel vrijgehouden voor overleden familieleden en offers achtergelaten als teken van respect.
Hoewel niet iedereen deze overtuiging letterlijk zal delen, nodigt deze symboliek uit om stil te staan bij onze verbondenheid met de generaties die ons voorgingen. Welke verhalen zijn aan jou doorgegeven? Welke waarden draag je met je mee? En welke patronen wil je juist loslaten?
Wie van je voorouders wil je herinneren?
Waar kom je eigenlijk vandaan...?
Samhain en Halloween
Veel gebruiken die we vandaag kennen van Halloween vinden hun oorsprong in Samhain. Mensen droegen maskers of dierenvellen om zich te beschermen tegen ronddwalende geesten of om zelf onherkenbaar te worden. Ook het uithollen van rapen – later vervangen door pompoenen – diende oorspronkelijk als bescherming en als licht in de duisternis...
Door de invloed van het christendom ontstond later Allerheiligen (1 november) en Allerzielen (2 november). In de Engelstalige wereld werd de avond ervoor bekend als All Hallows' Eve, waar uiteindelijk het woord Halloween uit voortkwam.
Hoewel Halloween tegenwoordig vaak draait om verkleden en griezelen, blijft Samhain voor veel mensen binnen het paganisme, de natuurspiritualiteit en moderne hekserij een moment van bezinning, eerbied voor de natuur en verbinding met de cycli van het leven.
Als ik voor mezelf spreek; is Samhain vaak het moment dat ik mezelf toestemming geef om echt weer naar binnen te keren. Om te kijken: wie ben ik geweest het afgelopen jaar... en wie wil ik zijn? Hoe wil ik mijn leven inrichten, maar ook; wat wil ik loslaten? Ik doe vaak een soort ritueeltje om contact te maken met 'mijn hogere zelf...' Dat kan een momentje schrijven zijn, maar het kan ook gewoon een dansje in de woonkamer zijn. Het hoeft niet zo spiritueel zwaar; het is een moment om stil te staan en te eren. En dat is op zichzelf al heel bijzonder.
De symboliek van dood... van een einde
Net zoals bomen in de herfst hun bladeren laten vallen, nodigt Samhain uit om stil te staan bij wat zijn tijd heeft gehad... de dood en het einde zijn een belangrijk onderdeel van de natuur. En iedereen krijgt er mee te maken...
Misschien neem je afscheid van een overtuiging die je niet langer dient, of misschien laat je een verwachting los die je van jezelf had. Of misschien kijk je terug op een periode waarin je bent gegroeid en erken je dat niet alles mee hoeft naar de volgende fase... Misschien neem je afscheid van een periode, of van een persoon.
Loslaten betekent niet dat je vergeet: het betekent ruimte maken.
Samhain in 2026...
Hoewel we niet meer afhankelijk zijn van de oogst om de winter door te komen, leven we nog altijd binnen dezelfde natuurlijke cycli. Toch vergeten we vaak dat de herfst en winter ook een uitnodiging zijn om het tempo wat te verlagen.
Samhain kan daarom een mooi moment zijn om bewust stil te staan bij de overgang naar een nieuw seizoen. Niet door direct nieuwe doelen te stellen, maar juist door eerst terug te kijken...
Wat heeft dit jaar je gebracht?
Wat heeft je energie gekost?
Waar ben je dankbaar voor?
En wat mag je achterlaten voordat een nieuwe cyclus begint?
Samhain herinnert ons eraan dat het leven niet alleen bestaat uit groeien en bloeien. Net als de natuur hebben ook wij periodes van rust, verstilling en loslaten nodig. Juist in die donkere, stille momenten ontstaat vaak de ruimte voor nieuwe inzichten en een nieuw begin.
De waarde van de donkere tijd
Misschien lees je dit en merk je dat de donkere maanden iets ongemakkelijks in je oproepen. Misschien vind je de kortere dagen spannend, voelt de stilte ongemakkelijk of roept het thema van de dood en het einde van een cyclus gevoelens van angst of onzekerheid op. Dat is heel begrijpelijk:
In onze samenleving zijn we gewend om vooruit te kijken, door te gaan en ons te richten op groei. Maar de natuur laat ons ieder jaar opnieuw zien dat ook het donker een eigen betekenis heeft.
Zonder de nacht zouden we de zonsopkomst niet op dezelfde manier ervaren. Zonder de winter zouden we de lente minder bewust verwelkomen. En een kaars valt veel meer op in een donkere ruimte dan in een kamer vol licht...
De uitnodiging van Samhain is om niet bang te zijn voor het donker, maar om te ontdekken wat daarin zichtbaar wordt. Juist wanneer alles om je heen stiller wordt, kun je misschien helderder zien wat werkelijk belangrijk voor je is...: De mensen die je liefhebt. De momenten die je gevormd hebben. De ervaringen die je dankbaar maken.
Samhain nodigt uit om daar bewust bij stil te staan en ook met aandacht terug te kijken naar wat is geweest... Om de mensen te eren die deel uitmaakten van jouw leven, of zij nu nog bij je zijn of niet. Om dankbaarheid te voelen voor de lessen, de vreugde én de uitdagingen die je hebben gebracht waar je nu bent.
Je zou Samhain kunnen zien als een kruispunt tussen twee seizoenen.
Een moment waarop je niet direct hoeft te weten waar de weg naartoe leidt, maar waarop je wel even stil mag staan. Achterom kijken... en om je heen kijken. En dan vervolgens, wanneer jij daar klaar voor bent, de volgende stap zetten...
Hoe ga jij Samhain vieren? Ik vind het erg leuk om van jullie te horen!
Liefs, Ella
Opmerkingen