Tot rust komen thuis: waarom ontspannen soms zo moeilijk is
Tot rust komen thuis lijkt eigenlijk steeds moeilijker te worden. Misschien herken je het wel: je hebt eindelijk een avond vrij, zit thuis op de bank en denkt dat je nu lekker kunt ontspannen. Maar met geen mogelijkheid lukt het om écht tot rust te komen...
Je kijkt televisie, maar ondertussen zit je ook op je telefoon te scrollen. Je probeert te mediteren, maar merkt vooral hoeveel spanning er in je lijf zit en hoeveel gedachten er door je hoofd gaan. Of je denkt: ik moet eigenlijk even wandelen, gezond koken of iets creatiefs doen, maar vervolgens blijf je hangen in een soort verlammende staat waarin je eigenlijk helemaal niets meer doet.
En ondertussen vraag je je misschien af: waarom kan ik eigenlijk niet gewoon ontspannen?
Ik denk dat het antwoord niet alleen bij jou ligt... Want we leven in een maatschappij waarin veel nadruk ligt op productiviteit, groei, zichtbaarheid en impact maken. Zelfs ontspanning kan daardoor iets worden wat je goed moet doen. Je moet voldoende bewegen, gezond eten, mediteren, je schermtijd beperken en natuurlijk ook nog een goede nachtrust hebben.
Maar er is ook een andere kant van het leven.
Een kant die veel meer cyclisch en natuurlijk is. Een kant van vertragen, rusten, leegte, stilte en loslaten. En in dit artikel hoop ik je wat handvatten en inspiratie mee te geven om te vertragen.
Waarom tot rust komen thuis soms zo moeilijk is...
Als je gewend bent om altijd bezig te zijn, kan rust in eerste instantie helemaal niet als rust voelen.
Je lichaam kan nog steeds 'aan' staan terwijl je agenda leeg is... Je hoofd blijft plannen maken. Je telefoon ligt naast je. Er zijn honderd dingen die je nog zou kunnen doen. En misschien zit er ondertussen ook nog een stemmetje dat zegt dat je je tijd beter kunt gebruiken...
Dat maakt tot rust komen thuis soms verrassend ingewikkeld.
We zijn bovendien voortdurend omringd door informatie. Je telefoon is eigenlijk een kleine computer die je op ieder moment nieuwe informatie, entertainment, berichten en prikkels kan geven. Zodra er een moment van stilte ontstaat, is het ontzettend gemakkelijk om die stilte meteen weer op te vullen.
Even wachten op de waterkoker?
Telefoon.
Even op de bank zitten?
Telefoon.
Even naar bed?
Nog één filmpje (die meestal 100 worden).
En zoo ontstaat er weinig ruimte waarin je hersenen daadwerkelijk niets nieuws hoeven te verwerken. Je lichaam is misschien in rust, maar je hoofd blijft aanstaan.
Rusten thuis vraagt iets anders dan productiviteit
Een interessante tegenstelling is dat we rust vaak benaderen alsof het een doel is dat we zo efficiënt mogelijk moeten bereiken.
Hoe kom ik snel tot rust?
Hoe kan ik mijn stress zo snel mogelijk verminderen?
Welke oefening werkt het beste?
Maar misschien zit er juist een kleine paradox in deze vragen... want ''snel'' tot rust komen is een ironische verwachting.
Je komt waarschijnlijk sneller tot rust wanneer je stopt met proberen om snel tot rust te komen: wanneer je daadwerkelijk stopt met snel willen.
Rust is immers geen prestatie, en je hoeft niet binnen tien minuten ontspannen te zijn. Je hoeft niet meteen een leeg hoofd te hebben. En je hoeft jezelf ook niet te corrigeren wanneer je merkt dat je lichaam nog gespannen is. Rust kan langzaam beginnen... en het duurt meestal ook een tijdje voordat je helemaal tot rust bent gekomen. Rust is meestal langzaam.
De herfst laat zien dat rust onderdeel is van het leven
Kijk maar eens naar de natuur: in september en oktober verandert er ontzettend veel. De dagen worden korter, het licht verandert en de temperatuur daalt. Bomen laten hun bladeren los. Planten groeien minder hard. De natuur trekt zich langzaam terug. Er is een periode van groei geweest -- en nu komt er een periode van loslaten.
Dat betekent niet dat de natuur niets doet. In tegendeel: de natuur is juist voortdurend in beweging. Alleen is die beweging niet altijd gericht op zichtbare groei... het gebeurt ook in loslaten, en groei onder de grond (waar niemand het ziet).
Toch kan het voor ons mensen moeilijk zijn om die beweging te volgen. Want terwijl de natuur langzaam stiller wordt, blijft onze maatschappij gewoon doordraaien. We moeten blijven groeien. Zichtbaar blijven... presteren, groeien, impact maken (zucht). Hoe kunnen we als mensen de energie van loslaten en vertragen omarmen wanneer de wereld om ons heen voortdurend vraagt om méér?
Misschien begint dat met erkennen dat stilte, leegte en 'niksen'.
Hoe kom je snel tot rust?
Dit is een vraag die veel mensen zichzelf stellen wanneer ze merken dat ze overprikkeld, gespannen of opgejaagd zijn... een vraag die vaak terugkomt op google, maar ook in gesprekken op de studio; Tijdens mijn cacaoceremonies zie ik regelmatig wat er kan gebeuren wanneer mensen twee uur lang bewust tijd maken voor ontspanning. Na afloop vertellen deelnemers soms dat het heel lang geleden is dat ze zich zo ontspannen hebben gevoeld.
Niet omdat ze tijdens die twee uur een ingewikkelde techniek hebben geleerd, maar omdat ze daadwerkelijk tijd hebben gemaakt om niets te hoeven. En dat klinkt eenvoudig, maar kan in het dagelijks leven verrassend moeilijk zijn. We gaan gemakkelijk over onze eigen behoefte aan rust heen.
Daarom denk ik dat de belangrijkste stap richting rust vaak niet nóg een ontspanningstechniek is.
Het is vertragen.
Een eenvoudig ritueel om thuis tot rust te komen
Voor mezelf helpt het om van rust een klein ritueel te maken: dit ritueel stelt me in staat om echt helemaal tot rust te komen als ik thuis ben/kom. En het ritueel is voor mij letterlijk: ik heb een briefje in de lade van het dressoir in onze woonkamer liggen. Daarop staat:
Tijd om te vertragen
Zet een kop thee voor jezelf, zonder telefoon of andere afleiding.
Steek een kaars aan of zet rustige muziek op.
Zorg dat je warm genoeg bent: een trui, dikke sokken of een dekentje.
Adem rustig in en uit (een paar keer).
Kies een rustige activiteit:
Maak een 'rust-bingo' voor jezelf
Voor sommige mensen is zelfs de vraag wat zal ik dan gaan doen? alweer een bron van keuzestress.
Dat herken ik zelf ook. Want door mijn neurodivergente brein kan ik heel monotropisch denken: ik kan volledig opgaan in één onderwerp of activiteit en daardoor soms juist moeite hebben met schakelen. Ook te veel mogelijkheden kunnen voor mij overweldigend zijn.
Daarom werkt een visueel lijstje goed.
Ik heb bijvoorbeeld een soort rust-bingo met activiteiten waarvan ik al weet dat ze mij goed doen:
gamen
lezen
schrijven
douchen
bullet journallen
tekenen
opruimen
wandelen
knutselen
Het zijn activiteiten waarbij ik niet voortdurend nieuwe informatie hoef binnen te krijgen. En misschien is dat wel een belangrijke vraag om jezelf te stellen waar laad ik daadwerkelijk van op? Als je daar meer over wil lezen, kan je dit artikel ook bekijken.
Thuis tot rust komen is niet voor iedereen even makkelijk: en dat is oké.
Als je aan het einde van dit artikel bent gekomen, heb je waarschijnlijk ontdekt dat veel mensen moeite hebben met ontspannen thuis. Dat het vaak een hele uitdaging is om te vertragen, in een wereld waarin het tegenovergestelde van ons wordt gevraagd.
Echter,
ik hoop ook dat je weet dat vertragen gezond is. En dat je voor jezelf mag ontdekken welke dingen je erbij helpen om helemaal te kunnen ontspannen als je thuiskomt. Want het is ook een beetje een zoektocht: en misschien is dat ook oké.
Dankjewel voor het lezen,
liefs, Ella
Opmerkingen